Geleceğin Işığı : Tarih

KARAHİTAYLAR

Bugünkü Doğu ve Batı Türkistan’da kurulmuş bir Budist Moğol İmparatorluğu (1124-1211). Süre içinde 3 imparator, 2 imparatoriçe geçmiştir. Başkenti, bugünkü Doğu Türkistan’ın batısındaki Balasagun’du. Çinlilerin Lia diye adlandırdıkları Karahitaylar, 916′da Çin’de de bir imparatorluk kurmuşlarsa da bir süre sonra Çinlileşmişlerdir. Türk ülkelerindeki yeni imparatorluğu da aynı hanedan kurmuştur. 9 Eylül 114l’de Katvan Meydan Savaşı’nda büyük Türk hakanı Selçuklu Sultan Sencer’i yenen Karahitaylar, az sonra Türkistan’ın en önemli bölgelerini ellerine geçirmişlerdir. Selçukluların yerini alan Harzemşahlar, bu imparatorluğu yıkıp Türkistan’ı geri almışlardır.

İSKİTLER

Eski Türk soylarının ünlülerinden biri. İskitler, M.Ö. 600 yıllarında tarih alanına çıkmışlardır. Saka Türklerinin bir kolu oldukları sanılmaktadır. İlk İskit yurdu, Kafkaslardan Romanya’ya kadar uzanan bugünkü güney Rusya ovalarıydı. Kısa zamanda güçlenen İskit Devleti, İranlılarla uzun yıllar süren savaşlar yapmış, bu savaşlar sonunda gittikçe zayıflayıp dağılmış, İskitler M.Ö. 300 yıllarında çevredeki başka uluslara karışıp kaynaşarak ortadan silinmişlerdir. Batı tarihçiler güney Rusya’da ilk uygarlık tohumlarım İskit Türklerinin atmış olduğu tezini savunurlar.

FREİHER GOLTZ PAŞA COLMAR(1843-1916)

Alman generali. Doğu Prusya’da IJielkenfeid kasabasında doğdu. Osmanlı ordusunda müşir (mareşal) rütbesiyle çeşitli görevlerde bulunmuş ve Irak’ta ölmüştür.

III. HATTUSİL (Ölm. M.Ö. 1260)

Eti Kralı. Kral Murşilin oğludur. Babasının ölümünden sonra tahta çıkan kardeşine yardımcı olmuş, büyük yararlıklar göstermiş, kardeşinin Kadeş Meydan Savaşında ölümü üzerine yine tahta geçmemiş, krallığı kardeşinin oğluna bırakmıştır. Ancak, yeğeni olan genç kralın kendisine çok kötü davranması üzerine ona karşı gelip yönetimi elinden almıştır. Kral olduktan sonra ülkesini barışa ve rahata ulaştırıp kalkındırmıştır.

GÜZELCE KASIM PAŞA (Ö1534)

Vezir. II. Beyazıt adamlarından birinin oğlu olup Kanuni Sultan Süleyman ve Yavuz Sultan Selim zamanında sarayda yetişmiş, beylerbeyliklerinde, valiliklerde bulunmuş, İstanbul’da Haliç ile Beyoğlu arasında yaptırdığı cami ve medreseden dolayı sonraları büyük bir kasaba haline gelen semte adı kalmıştır. Kasım Paşa, ikinci vezirlikte, sadaret kaymakamlığında ve Mora valisi iken Napoli’de Venediklilerle yapılan savaşlarda bulunmuştur.

MELİK GAZİ GÜMÜŞTEKİN (Ö.1134)

Danişmentliler hükümdarı. Sivas ve Kayseri taraflarında hüküm sürmüş olan Danişmentliler Devleti’nin ikinci hükümdarı ve devletin kurucusu Danişment Ahmet Gazi’nin oğludur. 1084′de babasının yerine geçmiş ve zamanında devlet büyük şöhret ve önem kazanmıştır. 1100′de Malatya’da Haçlıları yenerek Antakya Prensi Bohemond’u esir etmiştir. Sonra Bizanslılardan Kastamonu’yu almıştır.

İPSİLANT

Osmanlı İmparatorluğu’nun sn zamanlarında ün yapmış bir Rum ailenin adı. Aralarında Eflak prensliğinde bulunan Aleksandr ve Konstantin İpsilanti ile Yunanistan’ın bağımsızlığı için çalışıp sonra Avusturya’ya kaçarak orada ölen, Konstantin’in ğlu Aleksandr İpsilanti en tanınmışlarındandır.

XVII. LOUİS (1785-1795)

Fransa Kralı. XVI. Louis’in ikinci oğlu. Babasının idamından sonra, büyük kardeşi daha önce Temple hapishanesinde öldüğü için, Fransa’dan göç etmiş prensler tarafından kral ilan edilmiştir. Bazı müellifler kaçırıldığını ve yerine hasta başka bir çocuğun getirildiğini iddia ederler.

XVI. LOUİS (1754-1793)

Fransa Kralı. Malesherbes ve Turgot’yu iktidara getirmiştir. Turgot’nun iktisadi ve siyasi tutumu şiddetli bir muhalefetle karşılanınca onun yerine getirdiği Cenevreli Necker de Amerika Savaşı masraflarını karşılamak için istikrazlara başvurmuş, buhranı büsbütün arttırmıştır. Yalnız hariciye nazırlığında Fransa’ya büyük bir nüfuz sağlamaya çalışan Vergennes, 1783 Versailles Antlaşmasıyla bir kısım sömürgeleri tekrar Fransa’ya kazandırmayı başarmıştır. 1788′de başa getirilen Necker hazinenin kötü durumu karşısında Kral’ı, Etats Generaux denilen genel meclisi toplantıya çağırmaya razı etmiş ve meclis 1789′da Versailles’da toplanmıştır. Otoritesi olmayan ve saray entrikalarından kurtulamayan kral, ihtilal günleri sırasındaki tereddütleri, Fransa’dan göç etmiş asilzadeleri gizlice geri çağırması, yabancı ülkelerle pazarlığa girişmesi yüzünden 20 Haziran 1791′de ailesiyle birlikte gizlice Paris’ten ayrılmış, fakat Varennes’de tevkif edilmiş, başkente getirilmiş, anayasaya sadık kalacağına yemin etmiştir. Bununla beraber ulusla arası günden güne açılan Kral, Temple’a hapsedilmiş, Fransa’nın savaş planlarını yabancı ülkelere verdiği için vatana ihanetle itham olunmuş, Convention Meclisi tarafından 334′e karşı 337 oy ile idama mahkum edilmiştir 21 Ocak 1793′de Paris’te giyotinle idam edilmiştir. Eşi Marie Antoinette de kendisi gibi idam edilmiştir.

XIII. LOUİS (1601-1643)

Fransa Kralı. Adil sanıyla anılır. IV Henri’nin oğludur. Tahta annesinin vesayeti altında çıkmıştır. Annesi devletin yönetimini gözdesi olan Concini adında bir İtalyan’a bırakmış, bu adam 1617′de öldürülünce devletin sorumluluğu kralın güvendiği adamlardan Albert de Luyns’e verilmiştir. Dış ve iç tehlikeler gitgide artınca Kral, 1624′de Richelieu’yü başbakan yapmıştır. Eichelieu’nün iş başına geçmesiyle işler iyi yürümeye başlamış, birçok zafer kazanan Fransa’nın Avrupa’da durumu iyileşmiştir. Kral 1642′de ölen Richelieu yerine Kardinal Mazarin’i başbakan yapmış, bir yıl sonra da ölmüştür.

oyunlar